Pawel Dydio (HIMS) naar Berkeley dankzij Rubicon
UvA chemicus onderzoekt efficiënte synthese van functionele moleculen
Chemicus Pawel Dydio van het Van ’t Hoff Institute for Molecular Sciences (HIMS) heeft een Rubicon subsidie ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Hij gaat er twee jaar onderzoek mee doen aan de University of California in Berkeley. Dydio is één van de negentien pas gepromoveerde onderzoekers die vorige week een Rubicon ontvingen

Pawel Dydio promoveerde op 22 november 2013 cum laude bij professor Joost Reek van de onderzoeksgroep voor Homogene, Supramoleculaire en Bio-geïnspireerde Katalyse. Reek is tevens wetenschappelijk directeur van het Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences.
Nieuwe chemische strategie
Dydio ontwikkelt een nieuwe chemische strategie om functionele moleculen te maken. Die zijn onder andere van belang voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. Het gaat hem daarbij om het vervangen van een waterstofatoom door een geschikte functionele groep. Dit is een notoir lastig probleem in de chemische synthese.
Vrijwel alle moleculen wemelen van de waterstofatomen, waarvan de meeste nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn. Daardoor is het moeilijk om precies het juiste waterstofatoom te vervangen door de gewenste functionele groep. Chemici krijgen dat uiteindelijk wel voor elkaar, dankzij een hele 'trukendoos' met katalysatoren en syntheseroutes die vaak vele opeenvolgende reactiestappen vergen. Maar dat is vaak niet erg efficiënt, kost veel energie en gaat gepaard met de vorming van ongewenste afvalproducten.

Pawel Dydio ontwikkelde tijdens zijn promotie een nieuwe aanpak, met speciale 'hulpmoleculen'. Die binden aan de te functionaliseren moleculen en kunnen als het ware gericht de hulp inroepen van katalysatoren. Het resultaat is dat heel selectief, precies op de juiste plaats, een waterstofatoom wordt vervangen door een functionele groep.
De methode is niet alleen geschikt voor de synthese van volledig nieuwe moleculen, maar ook voor het selectief aanpassen van bestaande, natuurlijke verbindingen. Tijdens zijn verblijf in het laboratorium van John F. Hartwig zal Pawel Dydio zijn methode verder ontwikkelen en toepassen. Hij zal daarbij nauw samenwerken met de Amerikaanse chemische industrie.
Over de Rubicon subsidie
Met het Rubicon programma geeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek NWO startende wetenschappers de gelegenheid om onderzoekservaring op te doen aan internationaal vooraanstaande instituten in het buitenland. De gehonoreerden kunnen met hun Rubicon-financiering maximaal 24 maanden onderzoek doen. De hoogte van de financiering is afhankelijk van de bestemming en de duur van het verblijf. Het programma is vernoemd naar de rivier die Julius Caesar overstak voordat hij aan zijn zegereeks begon die uiteindelijk leidde tot de uitspraak 'veni, vidi, vici'.