Efficiënte en stabiele katalysator zet xylose om in xylitol
Synthetische route start bij beukenhout
Scheikundestudent Carlos Hernandez-Mejia en zijn begeleider dr. Raveendran Shiju van het UvA onderzoekszwaartepunt Sustainable Chemistry hebben ontdekt hoe je een stabiele en efficiënte rutheniumkatalysator kunt maken voor de omzetting van xylose in xylitol. Het geheim ligt in het kristalrooster van de katalysatordrager: als dat precies 'past' op de katalysator zelf, dan is gemakkelijk een opbrengst van 98% te halen. Het opvallende resultaat is onlangs gepubliceerd in Catalysis Science & Technology.

De motivatie van het onderzoek ligt in de mogelijkheid biomassa te benutten voor de vervaardiging van chemische producten met een hoge toegevoegde waarde. Een voorbeeld daarvan is de productie van xylitol uit natuurlijke grondstoffen, waaronder beukenhout. Eerst wordt uit de biomassa xylose gewonnen, dat vervolgens in xylitol is om te zetten. Xylitol is bekend als zoetstof in suikervrije kauwgum; wereldwijd wordt jaarlijks voor zo'n 340 miljoen dollar xylitol geproduceerd.
De conversie van xylose tot xylitol is een 'hydrogenering' waarvoor vaak nikkelkatalysatoren worden gebruikt. Ruthenium is chemisch gezien een veel geschikter element, maar het is relatief schaars en erg duur. Daarom is het belangrijk dat een katalysator met ruthenium erg stabiel en efficiënt is. Hernandez-Mejia en Shiju ontdekten dat het daarbij enorm belangrijk is het ruthenium aan te brengen op een aluminiumoxide drager met precies de juiste kristalstructuur.

Carlos Hernandez-Mejia kwam naar Amsterdam als Mexicaans uitwisselingsstudent en behaalde hier zowel zijn bachelor- als masterdiploma. Hij is nu promovendus bij de Universiteit Utrecht in de groep van professor Krijn de Jong.