Naar nieuwe synthetische chemie met hypovalente moleculen
Bijzondere deeltjes voor efficiënte synthese
Prof.dr. Bas de Bruin van het Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences en het onderzoekszwaartepunt Sustainable Chemistry ontvangt 780.000 euro TOP-subsidie van NWO. Hij stelt er drie promovendi mee aan die de katalytische toepassing van bijzondere 'hypovalente' deeltjes gaan onderzoeken. De Bruin hoopt dat zijn werk in de toekomst bepaalde syntheseroutes kan verkorten, bijvoorbeeld om medicijnen en geur- en smaakstoffen efficiënter te produceren.

Hypovalente deeltjes zoals carbenoïden en nitrenoïden zijn reactieve, elektron-deficiente deeltjes die niet aan de ‘octet-regel’ voldoen. Hun hoge reactiviteit is chemisch gezien erg interessant. Ze maken het onder andere mogelijk rechtstreeks C-H bindingen te functionaliseren, zodat allerlei syntheseroutes verkort kunnen worden.

Daarmee is de synthese van allerlei medicijnen, geur & smaakstoffen en materialen veel efficiënter te maken, met veel minder synthesestappen. Carbenoiden zijn ook interessant voor de synthese van nieuwe polymeren (kunststoffen).
Hoewel de hypovalente deeltjes fascinerende mogelijkheden bieden in organische synthese, begrijpen chemici nog vrij weinig van de katalytische reacties waarbij deze deeltjes betrokken zijn. Er is onderzoek nodig om hun mogelijkheden (en ook beperkingen) in kaart te brengen. Met deze NWO-TOP subsidie wil de groep van Bas de Bruin daartoe een belangrijke aanzet geven.

Omdat het gebruik van hypovalente deeltjes voorlopig nog duur - en soms ook onveilig - is, zullen de onderzoekers ook op zoek gaan naar goedkopere, schone en duurzame manieren om de vereiste reactieve carbenoide en nitrenoide deeltjes te maken en gebruiken.
Over de TOP subsidie
TOP-financiering is bestemd voor excellente onderzoeksgroepen. De onderzoeksgroep kan er uitdagende en innovatieve onderzoekslijnen mee versterken of vernieuwen. Dit kan door inhoudelijk nieuw onderzoek of onderzoek in nieuwe samenwerkingsverbanden. Met de premie kunnen gedurende een aantal jaren een aantal plaatsen voor wetenschappelijk personeel en de materiële onderzoekskosten gefinancierd worden. Hierdoor kan de onderzoeksgroep een aantal samenhangende deelprojecten uitvoeren.